مضرات بلغور گندم چیست؟ بررسی عوارض و نکات مهم مصرف

مضرات بلغور گندم

فهرست مطالب

این روزها اگه کمی حواستون به تغذیه‌تون باشه، احتمالاً اسم بلغور گندم زیاد به گوشتون خورده. از بلغور گندم توی صبحانه‌های رژیمی، غذای کودک و حتی برنامه‌های کاهش وزن استفاده می‌شه. بعضی افراد اونو یه غذای سالم، سبک و بی‌دردسر می‌دونن. اما واقعیت اینه که هر چیزی که سالم به نظر می‌رسه، الزاماً برای همه بدن‌ها مناسب نیست. اگه شما هم جزء افرادی هستید که بدون بررسی، بلغور گندم رو وارد برنامه غذایی‌تون کردید، بد نیست کمی مکث کنید. چون در کنار فوایدی که برای این ماده غذایی گفته می‌شه، مضرات بلغور گندم رو هم باید بررسی کرد که نادیده گرفتنش می‌تونه باعث مشکلات گوارشی، نوسان قند خون یا حتی دردسرهای جدی‌تر بشه.

در این مقاله از فام‌لند قراره کاملاً علمی بررسی کنیم چه زمانی بلغور گندم می‌تونه برای شما انتخاب اشتباهی باشه.

بلغور گندم دقیقاً چیه؟

قبل از اینکه سراغ مضرات بلغور بریم، بهتره بدونیم اصلا بلغور گندم چیه. بلغور در واقع گندمیه که پوست اون تا حدی جدا شده، بخارپز و بعد خرد شده. یعنی برخلاف آرد سفید، فرآوری کمتری داره و به همین دلیل فیبر، ویتامین‌های گروه B و مواد معدنی بیشتری در اون باقی می‌مونه. همین موضوع باعث شده خیلی‌ها بلغور گندم را با عنوان غله سالم بشناسن. اما نکته‌ای که معمولاً گفته نمی‌شه اینه که وجود ترکیباتی مثل گلوتن و کربوهیدرات‌های خاص، بلغور رو برای بعضی افراد به یک ماده غذایی مشکل‌ساز تبدیل می‌کنه.

آیا بلغور گندم همیشه سالمه؟

در علم تغذیه، چیزی به اسم غذای سالم برای همه وجود نداره. بدن شما ممکنه به غذایی واکنش نشون بده که بدن فرد دیگه کاملاً با اون سازگاره. بلغور گندم به طور کلی منبع خوب انرژی و فیبره، اما برای بعضی افراد باعث نفخ، دل‌درد، اسهال، یبوست یا حتی تشدید بیماری‌های زمینه‌ای می‌شه. پس بهتره به جای سوال بلغور سالم است یا نه؟ بدن خودتون رو بشناسید و مطابق با اون به مضرات بلغور گندم نگاه کنید.

بررسی مضرات بلغور گندم
بررسی مضرات بلغور گندم

مضرات بلغور گندم از نگاه علمی

توی این بخش به استناد متون و مقالات علمی خیلی دقیق مضرات بلغور گندم رو مطرح می‌کنیم.

1. وجود گلوتن؛ دردسر اصلی برای خیلی‌ها

در بحث مضرات بلغور گندم، باید مواد سازنده اون رو بررسی کنیم. مهم‌ترین ماده‌ای که در بلغور گندم پیدا می‌شه و ممکنه برای افراد بسیاری مشکل ایجاد کنه، گلوتنه. گلوتن نوعی پروتئینه که در گندم، جو و چاودار وجود داره. اگر شما به بیماری سلیاک مبتلا باشید، مصرف حتی مقدار کمی گلوتن می‌تونه باعث آسیب جدی به روده کوچیکتون بشه. اما ماجرا فقط به سلیاک ختم نمی‌شه. خیلی از افراد دچار حساسیت غیر سلیاکی به گلوتن هستن. این افراد ممکنه بعد از خوردن بلغور گندم دچار علائمی مثل نفخ شدید، دل‌پیچه، اسهال یا یبوست،‌ خستگی و مه مغزی بشن، بدون اینکه آزمایش سلیاکشون مثبت باشه.

2. تاثیر بر قند خون و انسولین

یکی دیگه از مضرات بلغور گندم، تأثیر اون بر قند خونه. اگرچه بلغور گندم نسبت به نان سفید شاخص گلیسمی پایین‌تری داره، اما همچنان یک منبع کربوهیدرات محسوب می‌شه. مصرف زیاد بلغور گندم ، مخصوصاً به‌تنهایی، می‌تونه باعث نوسان قند خون بشه. اگر شما مقاومت انسولینی یا دیابت نوع ۲ دارید یا در مسیر کنترل وزن هستید، مصرف بی‌حساب بلغور گندم می‌تونه براتون دردسرساز بشه. بالا رفتن سریع قند خون و افت ناگهانی اون، باعث گرسنگی زودرس و پرخوری می‌شه.

3. فیبر بالا؛ همیشه هم مزیت نیست

شاید براتون جالب باشه که فیبر بالا رو جزو مضرات بلغور گندم بدونید. چرا که همیشه شنیدیم که فیبر برای روده خوبه. این ماده هم مثل خیلی از مواد غذایی می‌تونه برای بعضی افراد مشکل به وجود بیاره. بلغور گندم فیبر نسبتاً بالایی داره و طبق مطالعات، اگه دستگاه گوارشتون حساس باشه، این فیبر می‌تونه باعث تحریک روده، تشدید علائم سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS)، احساس سنگینی و نفخ بشه. پس فیبر بالا لزوماً به معنی انتخاب بهتر نیست.

۴. ایجاد واکنش‌های آلرژیک

برخی افراد به محصولات گندم یا فرآورده‌های اون حساسیت دارن و در صورت مصرف دچار خارش پوست، تورم، کهیر، سرفه، عطسه یا حتی واکنش‌های شدیدتر مانند آنافیلاکسی می‌شن. اگه شما با خوردن گندم دچار این عوارض می‌شید در خوردن بلغور گندم هم احتیاط کنید.

۴. تداخل با جذب مواد معدنی

یکی دیگه از مضرات بلغور گندم جلوگیری از جذب  آهن، روی و کلسیمه. این اتفاق به دلیل وجود اسید فیتیکه که توی گندم وجود داره. این مشکل خصوصا برای کسانی که دچار کمبود مواد معدنی هستن مشهوده.

چه افرادی اصلا نباید به بلغور لب بزنند؟
چه افرادی اصلا نباید به بلغور لب بزنند

چه افرادی اصلا نباید به بلغور لب بزنند؟

تا اینجا برخی از مضرات بلغور گندم رو بررسی کردیم که ممکنه برای برخی افراد اذیت کننده باشه. اما بهتره بلغور گندم رو از برنامه غذایی‌شون حذف کنند یا حداقل با احتیاط زیاد مصرف کنند. این افراد شامل:

  • بیماران مبتلا به سلیاک
  • کسانی که حساسیت به گلوتن دارن
  • افراد مبتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS)
  • کسانی که دیابت کنترل‌نشده دارن
  • افرادی که بعد از مصرف غلات دچار علائم گوارشی می‌شن

اگه شما جزء این گروه‌ها هستید و بعد از خوردن بلغور احساس خوبی ندارید، بدنتون داره پیام واضحی به شما می‌ده.

مضرات بلغور گندم برای کودکان

از اون‌جایی که بلغور گندم خواص زیادی داره، خیلی از والدین با نیت خوب، اون رو وارد غذای کودکشون می‌کنن. چون فکر می‌کنن طبیعی و مقویه. اما واقعیت اینه که سیستم گوارش کودکان هنوز کامل بالغ نشده و هضم بلغور گندم می‌تونه براشون سخت باشه.

از جمله مضرات بلغور برای کودکان می‌شه به نفخ و دل‌درد، بی‌قراری بعد از غذا، یبوست یا اسهال و کاهش تنوع غذایی اشاره کرد. علاوه‌بر این، مصرف مداوم بلغور ممکنه باعث بشه کودک به یک طعم خاص عادت کنه و تمایل کمتری به غذاهای متنوع نشون بده. از نظر علمی، توصیه می‌شه معرفی غلات حاوی گلوتن برای کودکان با احتیاط و در سن مناسب انجام بشه.

بلغور گندم چه طبعی داره؟

از دیدگاه طب سنتی، طبع بلغور گندم گرم و تره و برای افراد سرد مزاج و معده‌های ضعیف مناسبه. این موضوع شاید برای همه مهم نباشه، اما مصرف بیش از حد اون می‌تونه سردی معده، ضعف هضم و احساس رخوت و بی‌حالی را به همراه بیاره. حتی از نگاه علم مدرن هم، غذاهایی که هضم سخت‌تری دارن، در افراد با سیستم گوارش ضعیف می‌تونن مشکل‌ساز بشن.

طبع بلغور گندم
طبع بلغور گندم

چطور بلغور گندم رو کم‌خطرتر مصرف کنیم؟

اگه با وجود همه مضرات بلغور گندم، هنوز دوست دارید اونو توی برنامه غذاییتون بذارید، راه‌هایی وجود داره که ریسک مصرفش رو کمتر کنید:

  • بلغور رو قبل از پخت چند ساعت بخیسونید. اینطوری اثرات اسید فیتیک هم کاهش پیدا می‌کنه.
  • اونو کاملاً بپزید تا هضمش راحت‌تر بشه.
  • همراه با پروتئین و چربی سالم مصرف کنید،‌ تا کربوهیدرات و فیبر مناسب به بدنتون وارد بشه و زودتر احساس سیری کنید.
  • حجم مصرف رو کنترل کنید.
  • اگر علائم گوارشی دارید، مصرف رو متوقف کنید.

خرید بلغور گندم از فام‌لند

یکی از مسائلی که ممکنه جزو مضرات بلغور گندم باشه،‌ وجود سموم قارچی مثل آفلاتوکسینه که در اثر نگهداری نامناسب یا استفاده از گندم آلوده به وجود بیاد. وجود این ماده به کبد آسیب می‌زنه و احتمال ابتلا به سرطان رو بالا می‌بره. اگه قصد خرید بلغور گندم رو دارید،‌ اونو از یه فروشگاه معتبر مثل فام‌لند تهیه کنید که از مواد اولیه مرغوب برای محصولات خودش استفاده می‌کنه. فام‌لند، بلغور گندم رو توی بسته‌بندی‌های مناسب نگهداری می‌کنه و در زمان کوتاهی اون رو به دست شما می‌رسونه.

محصولات پیشنهادی

جمع‌بندی نهایی

بلغور گندم نه یک غذای معجزه‌آساست و نه یک دشمن مطلق. مضرات بلغور گندم زمانی خودش رو نشون می‌ده که بدون توجه به شرایط بدنی، بیماری‌های زمینه‌ای و واکنش‌های گوارشی مصرف بشه.

اگر شما بعد از خوردن بلغور احساس نفخ، دل‌درد یا خستگی دارید، احتمالاً این ماده غذایی انتخاب مناسبی براتون نیست. افرادی که به گلوتن حساسن،‌ دیابت و سندروم روده تحریک‌پذیر دارن و رژیم دارن باید این غله رو با احتیاط مصرف کنن. بلغور گندم برای کودکان هم خیلی مناسب نیست و ممکنه مشکلات گوارشی ایجاد کنه.

در تغذیه، مهم‌ترین اصل شخصی‌سازیه. چیزی که برای یک نفر مفیده، ممکنه برای شما دردسرساز بشه. پس مهم اینه بدن خودتون رو خوب بشناسید و بهترین انتخاب رو برای سلامتی‌تون بکنید.

سوالات متداول در مورد مضرات بلغور گندم

۱. آیا مضرات بلغور گندم برای همه افراد وجود داره؟

 خیر، اما برای همه هم مناسب نیست و به شرایط بدنی بستگی داره.

۲. بلغور گندم برای لاغری خوبه یا نه؟

 اگر به‌اندازه و همراه با پروتئین مصرف بشه، ممکنه کمک‌کننده باشه؛ اما مصرف زیاد او نتیجه عکس داره.

۳. آیا کودکان می‌تونن بلغور گندم بخورن؟

 اگه در سن مناسب و با حجم کنترل‌شده باشه می‌تونن مصرف کنن اما مصرف زیاد توصیه نمی‌شه.

۴. مضرات بلغور گندم برای افراد دیابتی هم هست؟

 در صورت عدم کنترل مقدار مصرف، می‌تونه باعث نوسان قند خون بشه.

۵. جایگزین سالم بلغور گندم چیه؟

 برنج قهوه‌ای، کینوا یا جو دوسر بدون گلوتن می‌تونن گزینه‌های مناسب‌تری باشن.

۶. مصرف روزانه بلغور گندم ضرر داره

مصرف روزانه بلغور گندم برای همه مناسب نیست. اگر شما مشکل گوارشی، دیابت، مقاومت انسولینی یا حساسیت به گلوتن دارید، مصرف مداوم آن می‌تونه باعث تشدید علائم بشه. حتی در افراد سالم هم تنوع غذایی مهم‌تر از تکرار یک ماده غذایی خاصه

۷. آیا بلغور گندم از نان سفید سالم‌تره؟

از نظر ارزش غذایی، بلغور گندم معمولاً فیبر و ریزمغذی‌های بیشتری نسبت به نان سفید داره و سالم‌تر بودن آن به شرایط بدنی شما وابسته‌اس. اگر بعد از مصرف بلغور دچار ناراحتی گوارشی می‌شید، حتی نان سفید هم ممکنه برتون انتخاب کم‌دردسرتری باشه.

منابع

americansportandfitness

lybrate

niddk

pubmed(1)

pubmed(2)

pubmed(3)

pubmed(4)

دیدگاهتان را بنویسید