صادرات خشکبار؛ نقشه راه ورود به بازارهای جهانی و کسب درآمد ارزی

آشنایی با یکی از بهترین روش‌های کسب درآمد ارزی از ایران

مگه می‌شه کسی اهل کار و درآمدزایی باشه و دلش نخواد درآمد ارزی و دلاری داشته باشه؟! اگه بخوایم واقع‌بین باشیم، توی شرایط اقتصادی فعلی، هیچ‌چیزی به اندازه درآمد دلاری نمی‌تونه حال کسب‌وکار آدم رو خوب کنه. اینجوری خیالمون راحته که هرچقدر هم دلار یا سایر ارزها نوسان داشته باشن، کسب‌وکار ما از این شوک‌های اقتصادی دوره و مسیر خودش رو مثل قبل یا حتی بهتر و سریع‌تر طی می‌کنه.

یکی از بهترین راه‌ها برای رسیدن به این هدف، صادرات خشکباره. حالا بین این همه کالا و روش‌های مختلف کسب درآمد دلاری، چرا ما فکر می‌کنیم که صادرات خشکبار یکی از بهترین گزینه‌هاست؟ جوابش ساده‌ست: چون ایران توی این زمینه یه ابرقدرت واقعیه. از پسته کرمان گرفته تا کشمش ملایر و انجیر استهبان، محصولات ما توی دنیا لنگه ندارن. اما خب، تجارت به همین سادگی‌ها هم نیست که بار رو بزنید پشت تریلی و تمام!

این مسیر پر از چالش‌های مختلفه که باید قبل از هرچیزی بیشتر در مورد اون‌ها بدونیم. امروز و توی این مقاله جامع از مجله فام‌لند، می‌خوایم مو به موی این مسیر رو بررسی کنیم تا شما هم بتونید به جمع تاجران خشکبار ایران اضافه بشید و سهم خودتون رو از بازار جهانی بگیرید. فراموش نکنید که مثل همیشه، ما بدون جانب‌داری و با نهایت شفافیت با شما صحبت می‌کنیم تا بتونید بهترین تصمیم رو بگیرید. پس با خیال راحت تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.

چرا خشکبار ایرانی هنوز هم در دنیا حرف اول رو می‌زنه؟

شاید فکر کنید با اومدن رقبایی مثل آمریکا در پسته یا ترکیه در فندق، بازار ایران کساد شده، اما حقیقت اینه که طعم و مزه محصول ایرانی به خاطر اقلیم خاص و آفتاب داغ ایران، چیزی نیست که توی آزمایشگاه‌های کالیفرنیا بشه بازسازیش کرد. صادرات خشکبار برای ما فقط صادر کردن یک کالا نیست، بلکه صادر کردن فرهنگ و اصالت ایرانیه و واسه همینه که هنوز هم توی این بازار، کسی نمی‌تونه حریف قدری برای ما و سایر ایرانیان باشه.

کشورهای اروپایی و آسیای شرقی به شدت دنبال محصولات ارگانیک و باکیفیت هستن. وقتی شما به عنوان یک صادرکننده بتونید استانداردها رو رعایت کنید، می‌بینید که خریدار خارجی حاضره مبالغ خوبی رو برای محصول شما پرداخت کنه. اینجاست که بحث سود صادرات خشکبار جذاب می‌شه؛ چون شما دارید محصول رو با ریال تولید یا خریداری می‌کنید و با دلار یا یورو می‌فروشید. فقط فراموش نکنید که محصولات داخلی هم کیفیت و رتبه‌بندی‌های خودشون رو دارن و باید سعی کنید بهترین کیفیت رو در اختیار مشتری‌های خودتون قرار بدید. اینجوری خیالتون راحته که پول خوبی هم بهتون پرداخت می‌کنن.

راهنمای صادرات خشکبار از صفر تا صد

اگه می‌خواید وارد این کار بشید، باید مثل یک نقشه راه بهش نگاه کنید. راهنمای صادرات خشکبار به ما می‌گه که بدون برنامه‌ریزی دقیق و درست، فقط سرمایه‌تون رو دور می‌ریزید. سرمایه‌ای که ممکنه داخل ایران سال‌ها براش زحمت کشیده باشید تا به این مرحله رسیده باشه. پس بیاید قدم‌های اصلی رو همین ابتدای کار با هم مرور کنیم:

۱. شناخت دقیق محصول و سورتینگ

اولین قدم اینه که بدونید دقیقا چی می‌خواید صادر کنید. پسته انواع مختلفی داره؛ اکبری، کله‌قوچی، فندقی و… . هر بازاری هم یک مدل رو می‌پسنده و خواهان خودش رو داره. مثلا شاید پیش خودتون فکر کنید که پسته‌های دهن‌بسته، خیلی بی‌کیفیت هستن و کسی تو دنیا نیست که حاضر بشه برای چنین چیزی پول بده. اما جالبه بدونید که چینی‌ها پسته‌های دهن‌بسته رو برای مغز کردن دوست دارند و حاضرن بابتش پول خوبی بدن!

از اون طرف اما اعراب پسته درشت و خندان رو می‌پسندن و خیلی براشون مهمه که پسته‌ای که می‌خرن این ویژگی رو داشته باشه.. فرآیند سورتینگ (Sorting) یا همون جداسازی محصولات باکیفیت از ضایعات، مهم‌ترین بخش قبل از بسته‌بندیه که باید به این موضوع هم دقت کافی رو داشته باشید.

۲. آنالیز آزمایشگاهی و استانداردهای بهداشتی

اینجاست که خیلی از تازه‌کارها، بدلیل نداشتن تجربه کافی و شناخت نیازمندی‌ها، ضربه می‌خورن. کشورهای اروپایی روی سمی به اسم آفلاتوکسین (Aflatoxin) خیلی حساس هستن. اگه بار شما برسه مقصد و توی آزمایشگاه رد بشه، کل سرمایه‌تون از بین می‌ره. پس حتما قبل از ارسال، از آزمایشگاه‌های معتبر تاییدیه بگیرید و مطمئن بشید که محصول شما کاملا سالمه و چنین سمی یا سموم مشابه رو نداره.

۳. استراتژی قیمت‌گذاری جهانی

اگه فکر می‌کنید که محصولتون خوب باشه دیگه می‌تونید اون رو به هر قیمتی که دلتون خواست بفروشید، باید بگیم که سخت در اشتباهید! اینجا دنیای تجارت و مارکتینگه و باید بدونید چطور قیمت‌گذاری کنید تا نسبت به رقبا، محصول شما هم ارزشمند باشه هم برای مصرف‌کننده بصرفه که ازتون خرید کنه.

نباید قیمت رو فقط بر اساس بازار داخلی تعیین کنید. باید قیمت رقبایی مثل آمریکا و ترکیه رو هم در نظر بگیرید. استفاده از مرجع‌های قیمت‌گذاری جهانی مثل سایت Tridge می‌تونه بهتون کمک کنه تا قیمت رقابتی بدید.

سود صادرات خشکبار چقدر است و به چه عواملی بستگی دارد؟

احتمالا خیلی از کسایی که تازه می‌خوان وارد دنیای صادرات خشکبار بشن، می‌پرسن آیا این کار واقعا می‌صرفه؟ آیا ارزشش رو داره که سرمایه مالی و زمانی خودمون رو روی این کار بذاریم؟ در جواب باید بگیم بله، اما به شرطی که واسطه‌ها رو حذف کنید! سود صادرات خشکبار تحت تاثیر چندین فاکتور کلیدی قرار داره که همیشه باید نسبت به اون‌ها آگاه و هوشیار باشید:

·         نرخ ارز: نوسانات دلار توی ایران می‌تونه هم فرصت باشه و هم تهدید. کسایی که تجربه بیشتری دارن، زمانی که دلار ثبات نسبی داره قرارداد می‌بندن. اینجوری خیالشون راحت‌تره که سود بیشتری دستشون میاد و می‌تونن دوباره همون سود رو وارد کارشون بکنن.

·         خرید مستقیم: اگه بتونید مستقیم با باغ‌دار صحبت کنید و محصول رو سر زمین بخرید، سودتون به طرز عجیبی بالا می‌ره؛ فراموش نکنید که تو این حرفه، هرچی واسطه‌ها کمتر بشن، سود شما به مراتب بالاتر می‌ره.
توی این زمینه، وبسایت فام‌لند هم می‌تونه به شما کمک کنه. محصولات فام‌لند بدون واسطه از کشاورز به دست شما می‌رسن و از همه مهم‌تر، کیفیت قابل توجهی دارن که اون‌ها رو برای صادرات، یه گزینه کاملا ایده‌آل تبدیل کرده. اگه دوست دارید می‌تونید یه نگاهی به لیست خشکبارهای وبسایت ما بندازید و هر کدوم رو خواستید به صورت عمده خریداری کنید. اینجوری دیگه دغدغه پیدا کردن کشاورز با یه محصول باکیفیت رو ندارید و خیالتون راحته که فام‌لند این مسائل را براتون حل می‌کنه و شما می‌تونید روی سایر جنبه‌های تجارت خودتون کار کنید.

·         نوع بسته‌بندی: صادرات فله‌ای کمترین سود رو داره. اگه بتونید برندسازی کنید و محصول رو در بسته‌های کوچک فروشگاهی صادر کنید، ارزش افزوده فوق‌العاده‌ای نصیبتون می‌شه. بسیاری از برندهای فعال در این حوزه، صرفا با بسته‌بندی‌های جذاب جای خودشون رو توی این مارکت، ثابت کردن.

با وجود نکاتی که در بالا بهشون اشاره کردیم، فراموش نکنید که طبق آمارهای رسمی سایت International Trade Centre، ایران جزو ۵ کشور برتر در تنوع صادراتی محصولات باغی خشکه، که این یعنی پتانسیل سودآوری دائمه و فصلی نیست.

چالش‌های مسیر برای تاجران خشکبار ایران

همونطور که گفتیم، فکر نکنید چون خشکبار ایرانی همه جای دنیا شناخته‌شده‌ست دیگه می‌تونید به راحتی پول پارو کنید. بلکه کاملا برعکس؛ تاجران خشکبار ایران با چالش‌های زیادی دست و پنجه نرم می‌کنن که باید برای همه‌شون راه حل داشته باشید:

·         تحریم‌های بانکی: انتقال پول یکی از بزرگترین معضلاته. خیلی از تجار از طریق صرافی‌ها یا ثبت شرکت در کشورهای واسطه مثل عمان یا امارات این مشکل رو حل می‌کنن.

·         تعهدات ارزی: طبق قانون، شما باید بخش زیادی از ارز صادراتی رو در سامانه نیما عرضه کنید. محاسبه دقیق این هزینه‌ها قبل از شروع کار واجبه.

·         بسته‌بندی ضعیف: متاسفانه هنوز خیلی از محصولات عالی ما در بسته‌بندی‌های بی‌کیفیت صادر می‌شن و جاهای دیگه از جمله شهر دبی، همون رو با بسته‌بندی شیک به اسم خودشون می‌فروشن!

بهترین کشور برای صادرات خشکبار؛ کجا مشتری نقد نشسته؟

انتخاب مقصد هوشمندانه، نیمی از راه موفقیته. اگه از ما بپرسید بهترین کشور برای صادرات خشکبار کجاست، می‌گیم بستگی به محصولتون داره و باید به جزئیات مختلفی توجه داشته باشید که در ادامه بیشتر در موردشون صحبت می‌کنیم.

آلمان؛ دروازه ورود به اروپا

آلمانی‌ها عاشق کیفیت هستن. اگه پسته یا مغز گردوی شما استانداردهای ارگانیک اتحادیه اروپا رو داشته باشه، آلمان بهترین خریدار شماست. قیمت‌ها در بازار آلمان بالاست اما سخت‌گیری‌ها هم زیاده.

هند و چین؛ بازارهای پرجمعیت

این دو کشور به تنهایی نیمی از خشکبار دنیا رو مصرف می‌کنن! هند برای بادام و پسته ایران یک بازار سنتی و عالیه. چین هم که دیگه تکلیفش روشنه؛ اونا هر چقدر تولید کنید رو می‌خرن، به شرطی که قیمتتون رقابتی باشه.

کشورهای حوزه CIS (روسیه و اطراف)

روسیه به خاطر سرمای هوا، مصرف خشکبار بالایی داره. صادرات به روسیه از طریق دریای خزر هزینه‌ی حمل (Logistics Costs) کمتری داره و روابط سیاسی خوب هم مسیر رو برای تجار هموارتر کرده. برای بررسی دقیق‌تر حجم واردات این کشورها می‌تونید به سایت Trade Map سر بزنید و از پتانسیل جذاب اون باخبر بشید.

نقش تکنولوژی در مدرن‌سازی صادرات خشکبار

دیگه گذشت اون زمانی که با یه تلفن و ارسال چندتا دونه فکس می‌شد صادرات کرد. امروز تاجران خشکبار ایران باید با ابزارهای نوین آشنا باشن. استفاده از بلاک‌چین در زنجیره تامین (Supply Chain) برای ردیابی محصول، یا استفاده از هوش مصنوعی برای پیش‌بینی قیمت‌های جهانی، چیزهاییه که صادرکننده موفق رو از بقیه جدا می‌کنه.

بسته‌بندی‌های وکیوم‌شده (Vacuum Packaging) و استفاده از گازهای بی‌اثر برای افزایش ماندگاری، از جمله تکنولوژی‌هاییه که باعث می‌شه بار شما بعد از دو ماه رسیدن به مقصد، هنوز مثل روز اول تازه باشه و نسبت به رقبا، مزیت رقابتی جذابی به حساب میاد.

مراحل قانونی و گمرکی که باید طی کنید

برای اینکه محموله شما از گمرک خارج بشه، نیاز به یک سری مدارک دارید. این بخش از راهنمای صادرات خشکبار رو با دقت بخونید چونکه اگه درست انجامش ندید عملا باید قید صادرات رو بزنید.

·         اخذ اینویس (Invoice) و پکینگ لیست (Packing List): لیست دقیق کالا و قیمت‌ها.

·         گواهی قرنطینه و نباتی: برای تایید عدم وجود آفت.

·         گواهی مبدأ: سندی که ثابت می‌کنه کالا مال ایرانه.

·         رزرو کانتینر: هماهنگی با شرکت‌های کشتیرانی یا حمل و نقل جاده‌ای.

بازاریابی دیجیتال؛ چطور مشتری خارجی پیدا کنیم؟

خیلی‌ها می‌پرسن ما که توی ایران هستیم، چطوری با یک خریدار توی اسپانیا یا ژاپن حرف بزنیم؟ پاسخ ساده‌ست. دیگه توی دنیای مدرن امروز که هوش مصنوعی و اینترنت توی همه زمینه‌ها در حال پیشرفته، استفاده از بازاریابی دیجیتال می‌تونه گره‌گشا باشه. برای اینکار می‌تونید از گزینه‌های زیر استفاده کنید:

·         شبکه اجتماعی لینکدین: حرفه‌ای‌ترین فضا برای پیدا کردن مدیران خرید شرکت‌های مواد غذایی.

·         سایت چندزبانه: وب‌سایتی که سئو (SEO) شده باشه و وقتی کسی دنبال تامین‌کننده‌های معتبر ایرانی برای خرید خشکبار می‌گرده، شما رو پیدا کنه.

·         شرکت در نمایشگاه‌های مجازی: بعد از دوران کرونا، این نمایشگاه‌ها خیلی رواج پیدا کردن و هزینه‌شون هم کمتر از سفر فیزیکیه.

نتیجه‌گیری و کلام پایانی

همونطور که توی این مقاله فهمیدیم، صنعت صادرات خشکبار پتانسیل این رو داره که شما رو از یک فروشنده محلی به یک تاجر بین‌المللی تبدیل کنه. درسته که چالش‌هایی مثل تحریم و نوسان قیمت وجود داره، اما سود صادرات خشکبار به قدری شیرینه که به تمام این سختی‌ها می‌ارزه.

اگه با دانش کافی و طبق یک راهنمای صادرات خشکبار درست پیش برید، برند شما می‌تونه در کنار بزرگترین تاجران خشکبار ایران قرار بگیره. یادتون نره که دنیا همیشه به غذا و خوراکی نیاز داره و خشکبار ایرانی همیشه مشتری خاص خودش رو داره. فقط کافیه شروع کنید، اصولی جلو برید و از شکست‌های کوچک نترسید.

سوالات متداول

بهترین روش حمل برای خشکبار چیه؟
برای مسافت‌های دور مثل شرق آسیا یا اروپا، کانتینرهای دریایی (به‌خصوص کانتینرهای یخچالی برای برخی محصولات) بهترین گزینه هستن. برای کشورهای همسایه، تریلی‌های چادری هم کار رو راه می‌اندازن.

چطور بفهمیم کدوم کشور برای محصول ما بهتره؟
باید به حجم واردات اون کشور در سال‌های گذشته نگاه کنید. سایت Trade Map بهترین ابزار برای این کاره تا ببینید بهترین کشور برای صادرات خشکبار مد نظر شما کدومه.

آیا برای صادرات حتما باید کارخونه داشته باشیم؟
خیر؛ خیلی از صادرکننده‌های موفق، محصول رو از کشاورز یا واحدهای فرآوری می‌خرن و فقط کار بازرگانی و نظارت بر بسته‌بندی رو انجام می‌دن.

مهم‌ترین استاندارد برای صادرات به اروپا چیه؟
استاندارد HACCP و تاییدیه میزان سموم (Pesticide Residues) از حیاتی‌ترین موارد برای ورود به بازار اروپاست.