راهنمای جامع صادرات نخود: از مزارع برره تا بازارهای جهانی!

صادرات نخود

فهرست مطالب

صادارت محصولی با پتانسیل بالا

از وقتی یادمون میاد و توی سریال شب‌های برره دیدیم، نخود یکی از محصولاتی بود که خیلی پتانسیل بالایی برای صادرات داشت! ولی خارج از شوخی، صادرات نخود یکی از اون حوزه‌هاییه که با وجود چالش‌هاش، اگه راه و چاهش رو بلد باشید، سود خیلی خوبی نصیبتون می‌کنه و حتی می‌تونه برگ برنده زندگیتون باشه. اما باید بازم تاکید کنیم که: اگه راه و چاهش رو بلد باشید!


نگران این موضوع نباشید چون که امروز و توی این مقاله از مجله فام‌لند، قراره با شفافیت کامل، زیر و بم این بازار رو با هم بررسی کنیم و ببینیم چطوری می‌شه توی این مسیر پرپیچ و خم موفق شد. پس یه چای برای خودتون بریزید و تا آخر مطلب باهامون همراه بشید.

چرا صادرات نخود ایرانی پتانسیل بالایی داره؟

ایران به خاطر اقلیم خاص و خاک حاصلخیزی که داره، یکی از بهترین تولیدکننده‌های نخود در منطقه به حساب میاد. صادرات نخود ایرانی به خاطر کیفیت بالا، خوش‌پخت بودن و طعم لذیذش، طرفدارهای زیادی توی کشورهای همسایه و حتی اروپا داره. وقتی حرف از کیفیت می‌شه، ناخودآگاه ذهن همه می‌ره سمت غرب کشور. محصول ایران به خاطر پروتئین بالا و زمان پخت کوتاه، توی بازارهای جهانی به عنوان یک محصول با کیفیت ممتاز شناخته می‌شه.

قطب تولید: صادرات نخود کرمانشاه

نخود کرمانشاه یه برند شناخته شده‌ست که وزنه سنگینی در تراز تجاری ما داره. صادرات نخود کرمانشاه به قدری محبوبه که خیلی از بازرگان‌های خارجی مستقیما سراغ این منطقه رو می‌گیرن. نخود این استان به خاطر سایز درشت (اصطلاحا تک‌خان و دو‌خان) و رنگ روشن، استانداردهای صادراتی رو به راحتی پاس می‌کنه.

برای اینکه با استانداردهای جهانی این محصول و تحلیل‌های دقیق‌تر آشنا بشید، می‌تونید نگاهی به گزارش‌های FAO بندازید که وضعیت تولیدات کشاورزی رو تحلیل می‌کنه. اونا دقیقا توضیح می‌دن که چطور تغییرات اقلیمی روی کیفیت دانه‌های حبوبات اثر می‌ذاره.

استراتژی‌های بازرگانی حبوبات در بازار بین‌المللی

برای موفقیت در بازرگانی حبوبات مثل همین نخود که موضوع این مقاله‌ست، شما فقط به کالا نیاز ندارید؛ بلکه به یک زنجیره تامین قوی احتیاج دارید. این یعنی از لحظه خرید محصول از کشاورز تا بسته‌بندی و ارسال، باید همه چیز روی برنامه باشه. بازرگانی حبوبات فقط خرید و فروش ساده نیست؛ بلکه مدیریت زمان و کیفیت هم داخلش مهمه. اگه شما بتونید محصول رو در زمان درست که بازار تشنه‌ست عرضه کنید، برنده بازی هستید.

واردات حبوبات؛ مکمل چرخه تجارت

شاید بپرسید چرا توی مقاله‌ای که درباره صادراته، حرف از واردات حبوبات می‌زنیم؟ دلیلش ساده‌ست. بازار حبوبات یه بازار دوطرفه‌ست. خیلی از شرکت‌های بزرگ برای اینکه بتونن در تمام فصول سال نیاز مشتری‌شون رو برطرف کنن، در کنار صادرات، نیم‌گاهی هم به واردات دارن تا تراز تجاری‌شون حفظ بشه. مثلا وقتی در یه فصل خاص تولید داخلی کمه، واردات حبوبات به شما کمک می‌کنه تا مشتری خارجی‌تون رو از دست ندید و همیشه برای عرضه محصول، موجودی انبار داشته باشید. این استراتژی باعث می‌شه شما به عنوان یه مرجع قابل اعتماد در بازار شناخته بشید.

بازار هدف اصلی: صادرات حبوبات به عراق

عراق یکی از بزرگ‌ترین خریداران محصولات کشاورزی ایرانه. به دلیل مرز مشترک طولانی و هزینه‌های حمل و نقل (Logistics) پایین، صادرات حبوبات به عراق همیشه جذاب بوده. اما نباید فکر کنید چون همسایه هستیم، صادرات نخود خیلی راحته؛ بلکه یه سری نکته هست که باید بهشون توجه کنید:

·         ذائقه مشترک: مردم عراق از نظر غذایی شباهت زیادی به ما دارن و نخود ایرانی رو به خوبی می‌شناسن. اونا دنبال نخودهایی هستن که در کنسروهای غذایی‌شون له نشه.

·         سهولت در تسویه حساب: روش‌های مالی بین بازرگان‌های دو کشور جا افتاده و نسبت به کشورهای اروپایی، چالش‌های تحریمی کمتری در این مسیر وجود داره.

·         تقاضای بالا: برای خرید عمده در بازارهای بغداد، اربیل و نجف همیشه تقاضا وجود داره. به‌خصوص در ایام خاص مثل رمضان یا محرم، حجم سفارشات چندین برابر می‌شه.

چالش‌ها و موانع صادرات محصول نخود

قرار نیست فقط از سودها بگیم؛ واقعیت اینه که مسیر تجارت همیشه هم هموار نیست. موانع صادرات محصول نخود می‌تونه شامل موارد زیر باشه که باید براشون برنامه داشته باشید:

·         نوسانات نرخ ارز: این موضوع باعث می‌شه قیمت تمام شده محصول مدام تغییر کنه و قراردادهای بلندمدت با مشکل روبرو بشه. گاهی تا میاین محصول رو تامین کنید، قیمت دلار بالا و پایین می‌شه و تمام محاسبات سود شما رو به هم می‌زنه!

·         تعرفه‌های گمرکی و تغییر ناگهانی قوانین: گاهی اوقات دولت برای تنظیم بازار داخلی، به طور ناگهانی عوارض صادراتی رو بالا می‌بره یا کلا صادرات رو ممنوع می‌کنه. این یکی از بزرگ‌ترین موانع صادرات محصول نخوده که امنیت سرمایه‌گذاری رو تهدید می‌کنه.

·         استانداردهای بسته‌بندی و بهداشت: کشورهای اروپایی و حتی برخی کشورهای عربی روی باقی‌مانده سموم (Pesticide residues) خیلی حساس هستن. اگه محصول شما تست‌های آزمایشگاهی رو رد نکنه، کل محموله برگشت می‌خوره که خسارت سنگینی به بار میاره.

تحلیل فنی سورتینگ و درجه‌بندی

در دنیای صادرات نخود، ظاهر حرف اول رو می‌زنه. شما نمی‌تونید نخود رو همین‌جوری که از روی زمین جمع می‌شه صادر کنید. فرآیند جداسازی و مرتب‌سازی (Sorting) یعنی جدا کردن سنگ‌ریزه، دانه‌های شکسته و تغییر رنگ داده شده.

نخودها معمولا بر اساس سایز تقسیم‌بندی می‌شن:

·         سایز ۵ و ۶: معمولا برای مصارف داخلی یا تهیه فلافل استفاده می‌شه.

·         سایز ۷ و ۸: سایز استاندارد برای صادرات متوسط.

·         سایز ۹ و ۱۰: که بهش تک‌خان می‌گن و بیشترین قیمت رو در صادرات نخود کرمانشاه داره.

مطمئنا هر چقدر دانه‌بندی یکدست‌تر باشه، خریدار خارجی اعتماد بیشتری به شما می‌کنه. استفاده از دستگاه‌های مرتب‌سازی با لیزر (Laser Sort) که با دقت بالا دانه‌های لکه‌دار رو جدا می‌کنن، ارزش افزوده زیادی به بار شما اضافه می‌کنه.

لجستیک و حمل و نقل در بازرگانی حبوبات

حمل و نقل یکی از ستون‌های اصلی تجارته. در بازرگانی حبوبات، نحوه بارگیری اهمیت زیادی داره. حبوبات نباید در معرض رطوبت باشن، چون خیلی زود کپک می‌زنن یا حشره می‌زنن. استفاده از کانتینرهای خشک و واگن‌های مسقف برای مسیرهای ریلی، بهترین گزینه‌ست. همچنین استفاده از کیسه‌های جامبو (Jumbo Bag) یا همون کیسه‌های بزرگ با ظرفیت یک تا دو تن، برای جابجایی راحت‌تر در بنادر و گمرکات توصیه می‌شه. شما باید هزینه‌های کرایه حمل کالا رو به دقت محاسبه کنید تا قیمت نهایی‌تون رقابتی باقی بمونه.

برای چک کردن قیمت‌های جهانی و ترندهای حمل و نقل، سایت Global Trade مرجع خیلی خوبی برای اطلاعات تجاری و اخبار لجستیک به حساب میاد که می‌تونید ازش استفاده کنید.

نقش بازاریابی دیجیتال در صادرات

دیگه گذشت اون زمانی که باید با چمدون می‌رفتید دبی یا بغداد تا مشتری پیدا کنید. امروز در دنیای صادرات نخود ایرانی، داشتن یک وب‌سایت چندزبانه و حضور در پلتفرم‌هایی مثل لینکدین (LinkedIn) ضروری هست. شما باید بتونید کاتالوگ محصولاتتون رو به صورت دیجیتال برای خریدار بفرستید. اعتماد‌سازی از طریق محتوای ویدیویی از انبار و مراحل سورتینگ، می‌تونه سرعت معامله رو چندین برابر کنه.

اهمیت برندینگ در صادرات حبوبات

بسیاری از صادرکننده‌های ما محصول رو به صورت فله (Bulk) می‌فروشن. این یعنی سود اصلی رو کسی می‌بره که محصول شما رو توی بسته‌بندی‌های کوچک ۵۰۰ گرمی یا یک کیلویی با برند خودش توی فروشگاه‌های زنجیره‌ای دنیا عرضه می‌کنه. اگه می‌خواید توی بازرگانی حبوبات به سود واقعی برسید، باید به فکر ثبت برند و بسته‌بندی شکیل باشید.

مراحل گام‌به‌گام برای ورود به بازار

اگه تصمیمتون رو گرفتید و می‌خواین وارد دنیای جذاب و پر سود تجارت نخود بشید، این مسیر رو با دقت دنبال کنید:

·         آنالیز بازار: بررسی کنید که در حال حاضر کدوم کشور تقاضای بیشتری داره.

·         تامین کالا: برقراری ارتباط با کشاورزان پیشرو یا شرکت‌های جمع‌آوری بار در کرمانشاه.

·         کنترل کیفیت: ارسال نمونه به آزمایشگاه برای اطمینان از عدم وجود آفات.

·         بسته‌بندی: انتخاب نوع بسته‌بندی بر اساس نیاز مشتری (کیسه یا بسته‌بندی خرد).

·         امور گمرکی: تنظیم اظهارنامه و دریافت گواهی مبدأ.

·         ارسال و تسویه: هماهنگی با شرکت حمل و نقل و دریافت وجه از طریق صرافی‌های معتبر.

آینده بازار صادرات نخود

این موضوع خیلی تحلیل خاصی هم نمی‌خواد چون که با توجه به افزایش جمعیت جهان و گرایش مردم به سمت گیاه‌خواری، تقاضا برای پروتئین‌های گیاهی مثل نخود رو به افزایشه. این یه فرصت طلایی برای صادرات نخود ایرانیه تا بتونه جایگاه خودش رو در سفره‌های مردم جهان تثبیت کنه. ما باید از روش‌های سنتی فاصله بگیریم و با استفاده از دانش روز، بهره‌وری رو بالا ببریم تا در رقابت با کشورهایی مثل کانادا و استرالیا عقب نمونیم.

نتیجه‌گیری و کلام پایانی

در نهایت بر اساس اطلاعاتی که توی این مقاله یاد گرفتیم می‌شه گفت که، صادرات نخود یه بیزنس پردرآمد ولی حساسه. شما باید نبض بازار رو در دست داشته باشید، موانع صادرات محصول نخود رو به خوبی بشناسید و برای هر کدوم راه حل داشته باشید. تمرکز روی کیفیت، به‌خصوص در زمینه صادرات نخود کرمانشاه، می‌تونه نام ایران رو در بازارهای بین‌المللی سربلند کنه. یادتون نره که استمرار در کیفیت و صداقت با مشتری، بهترین تبلیغ برای بازرگانی حبوبات شماست.

در آخر خوشحال می‌شیم که هر تجربه‌ای در مورد صادرات نخود دارید با ما و سایر خوانندگان مجله فام‌لند به اشتراک بذارید و این مقاله رو برای کسانی که حس می‌کنید به کارشون میاد، ارسال کنید.

سوالات متداول

  1. چه نخودی برای صادرات مناسبه؟
    نخود صادراتی باید رنگ روشن داشته باشه، دانه‌هاش یکدست باشن، هیچ‌گونه سوراخ یا آفت‌زدگی نداشته باشه و میزان رطوبتش زیر استاندارد مشخص (معمولا ۱۲ درصد) باشه.

2. مهم‌ترین اسناد برای صادرات حبوبات به عراق چیه؟
علاوه بر فاکتور و لیست عدل‌بندی، شما به گواهی بهداشت (Health Certificate) و گواهی بازرسی (Inspection Certificate) نیاز دارید تا بارتون توی گمرک عراق دچار مشکل نشه.

3. آیا نوسانات قیمت در داخل روی قراردادهای خارجی اثر می‌ذاره؟
بله، متأسفانه یکی از بزرگترین چالش‌ها همینه. به همین خاطر پیشنهاد می‌شه قراردادها رو کوتاه مدت ببندید یا قیمت رو بر اساس نرخ ارز روز در قرارداد ذکر کنید تا ضرر نکنید.

4. برای شروع، کار رو با چه حجمی شروع کنیم؟
اگه تازه‌کار هستید، پیشنهاد می‌شه با یک پارت کوچک (مثلا یک تریلی ۲۵ تنی) شروع کنید تا با چالش‌های مسیر آشنا بشید و بعد از اون حجم کار رو بالا ببرید.

دیدگاهتان را بنویسید