وبلاگ
فهرست مطالب
مشکلی که یه لذت رو تحتالشعاع خودش قرار میده
میشه با اطمینان گفت همهمون این تجربه تلخ رو داشتیم؛ شبنشینی بوده، بساط خوردن آجیل و تخمه و پسته پهن شده و ما هم نتونستیم جلوی خودمون رو بگیریم. اما فردا صبح که توی آینه نگاه میکنیم، میبینیم یه مهمون ناخونده (همون جوش خودمون!) روی صورتمون جا خوش کرده. اولین سوالی که به ذهنمون میرسه اینه که چرا آجیل میخورم جوش میزنم؟ اصلا مگه این تنقلات خوشمزه و مقوی چی دارن که پوست ما رو اینطوری به هم میریزن؟
توی این مقاله از مجله فاملند قراره با شفافیت کامل و با اسناد علمی بررسی کنیم که آیا واقعا آجیلها میتونن مقصر اصلی توی ایجاد آکنه و جوشها باشن یا داستان پیچیدهتر از این حرفهاست. پس اگه این موضوع براتون مهمه، تا آخر این مطلب همراه من باشید تا یاد بگیرید چطور از طعم بینظیر آجیل لذت ببرید و در عین حال پوستتون هم صاف و شفاف بمونه.
رابطه آجیل و آکنه؛ واقعیت علمی یا یه باور اشتباه قدیمی؟
سالهاست که مردم فکر میکنن خوردن هر نوع غذای چربی مستقیما باعث ایجاد آکنه (Acne Vulgaris) میشه. اما علم و تحقیقات علمی جدید چی میگه؟ واقعیت اینه که آجیلها به خودیِ خود «دشمن» پوست نیستن؛ اتفاقا سرشار از ویتامینE ، روی (Zinc) و سلنیوم هستن که برای سلامت پوست حیاتیان. اما مشکل از جایی شروع میشه که تعادل ترکیبات داخلی اونها و واکنش بیولوژیک بدن ما به هم میخوره.
وقتی میپرسید چرا بعد از خوردن آجیل جوش میزنیم؟ باید به چهار عامل اصلی زیر نگاه کنیم که روی این مسئله تاثیر مستقیم دارن:
· التهاب سیستمیک (Systemic Inflammation): بعضی از مغزها مثل بادامزمینی یا مغزهای تفت داده شده، اسیدهای چرب امگا ۶ (Omega-6) زیادی دارن. اگه مصرف امگا ۶ نسبت به امگا ۳ خیلی بالا بره، بدن وارد فاز التهابی میشه که اولین نشونهش روی پوست حساس ظاهر میشه.
· شاخص گلیسمی (Glycemic Index): آجیل خام شاخص پایینی داره، اما وقتی با شکر، نشاسته یا افزودنیهای صنعتی تفت داده میشه، قند خون رو سریع بالا میبره. این اتفاق باعث ترشح انسولین و هورمون IGF-1 میشه که غدد چربی رو فعالتر میکنن و این یعنی باید منتظر جوش و آکنه باشیم!
· ید و نمک فراوان: آجیلهای شرکتی معمولا غرق در نمک هستن. طبق برخی تحقیقات، مصرف بیش از حد ید (Iodine) و سدیم میتونه باعث تحریک فولیکولهای مو و ایجاد جوشهای ریز بشه.
· حساسیتهای پنهان گوارشی: ممکنه سیستم گوارش شما در هضم پروتئینهای سنگین برخی مغزها مشکل داشته باشه که این عدم تعادل میکروبیوم روده، مستقیما روی پوست تاثیر میذاره.
پسته باعث جوش میشود؟ بررسی دقیقتر طلای سبز
پسته یکی از محبوبترین و البته گرونترین اعضای سینی آجیله که خیلیها اون رو به هر مغز دیگهای ترجیح میدن. اما سوال همیشگی اینه که آیا واقعا پسته باعث جوش میشود؟ پسته حاوی مقدار زیادی آنتیاکسیدانه که در حالت عادی برای پوست خوبه، اما دو تا نکته منفی وجود داره که نباید از اونها غفلت کرد:
· اول اینکه پسته از نظر طب سنتی طبع «گرم و خشک» شدیدی داره. وقتی بدن با هجوم گرمی روبرو میشه، کبد برای خنک کردن سیستم، واکنش نشون میشه و این حرارت به شکل جوشهای قرمز و سرسفید بیرون میزنه.
· دوم، اکثر پستههایی که ما مصرف میکنیم «شور و بو داده» هستن. فرایند تفت دادن (Roasting) باعث میشه چربیهای سالم آجیل تبدیل به اکسید بشن و خاصیت ضدالتهابیشون رو از دست بدن. پس اگه بعد از خوردن یه مشت پسته صورتتون ریخت بیرون، تقصیر خود پسته نیست، بلکه تقصیر نحوه فرآوری و طبع گرمشه.
آیا گردو باعث جوش میشود؟ امگا ۳ در مقابل چربی اشباع
حتما میدونید که گردو یه منبع خیلی عالی از امگا ۳ به حساب میاد و قاعدتا باید برای پوست عالی باشه. اما چرا هنوز برای یه سریها سواله که آیا گردو باعث جوش میشود؟ بریم یکم جلوتر تا بیشتر در این مورد صحبت کنیم.
گردو هم مثل پسته طبع بسیار گرمی داره (گرم و خشک در درجه دوم). علاوه بر این، گردو درصد چربی بسیار بالایی هم داره. اگه کبد شما کمی مشکل داشته یا به اصطلاح کبد چرب (Fatty Liver) داشته باشید، سیستم گوارشتون نمیتونه این حجم از چربی غلیظ رو به سرعت پردازش کنه. این چربی اضافه یا سموم ناشی از هضم ناقص، چارهای ندارن که از طریق پوست دفع بشن.
طبق یکی از مقالاتی که در سایت معتبر Healthline منتشر شده، رژیمهای غذایی که کالری و چربی متراکم دارن، تولید سبوم (Sebum) یا همون چربی طبیعی پوست رو به شدت افزایش میدن که نتیجهاش چیزی جز مسدود شدن منافذ و ایجاد جوشهای پوستی نیست.
چرا آجیل میخورم جوش میزنم؟ نقش کبد و هورمونها
شاید خود شما یا اطرافیانتون، جزو افرادی باشید که حتی با خوردن یه مقدار خیلی کمی از انواع آجیلها هم جوش میزنید. دلیل این مسئله بیشتر در عملکرد درونی بدن شما نهفتهست. وقتی آجیل میخورید، چند اتفاق همزمان میافته که بد نیس در ادامه یکم بیشتر در موردشون بدونیم:
· فشار به کبد: همونطور که میدونید، کبد مسئول فیلتر کردن چربی توی بدن ماست. آجیل چربی متراکمی داره. وقتی کبد پرکار بشه، حرارت داخلی (صفرا) بالا میره و میشه گفت یه جورایی نسبت به حالتهای عادی، فشار بیشتری به کبد وارد میشه.
· تغییرات هورمونی: چربیهای خاصی میتونن روی سطح اندروژنها (هرمونهای مردانه که در زنان هم وجود دارن) تاثیر بذارن. بالا رفتن اندروژن یعنی تولید چربی بیشتر در پوست و تولید بیشتر چربی هم، یعنی سلام دوباره به جوش و آکنه!
· سموم قارچی (Aflatoxins): در برخی آجیلهای کهنه یا بد نگهداری شده، قارچهایی رشد میکنن که آفلاتوکسین تولید میکنن. این سموم مستقیما کبد رو نشونه میگیرن و پوست رو ملتهب میکنن. به همین خاطره که بارها تاکید کردیم حتما آجیل تازه مصرف کنید و از هر جایی، برای تهیه و خرید آجیل اقدام نکنید.
بعد تخمه چی بخوریم جوش نزنیم؟ راهکارهای اورژانسی
تخمه آفتابگردان و تخمه کدو به خاطر روغن زیاد و نمک وحشتناکی که دارن، متهمهای ردیف اول در ایجاد جوشهای پوستی و آکنه هستن. اما اگه توی عمل انجام شده قرار گرفتید و مقدار مصرفشون از دستتون در رفت، سوال اینجاست: بعد تخمه چی بخوریم جوش نزنیم؟
برای اینکه اثر چربی و گرمی تخمه رو خنثی کنید و به کبدتون کمک کنید، این «مصلحها» رو حتما امتحان کنید تا از تاثیرات قابل توجهشون لذت ببرید:
· شربت سکنجبین یا سرکه انگبین: این معجون قدیمی، بهترین پاککننده کبد از چربی آجیل به حساب میاد و توصیه میشه تو چنین شرایطی امتحانش کنید. البته سعی کنید تو مصرفش زیادهروی نکنید و حد اعتدالش رو نگه دارید.
· عرق کاسنی و شاتره: یه استکان ترکیب این دو تا عرق گیاهی بعد از خوردن آجیل، مثل آب روی آتیش عمل میکنه و حرارت خون رو پایین میآره و میتونه تاثیر خیلی خوبی توی عدم ایجاد جوش و آکنه داشته باشه.
· آبلیموی تازه و آب ولرم: اسید سیتریک به هضم چربیها کمک میکنه و مانع از انباشت اونها در منافذ پوست میشه. ترکیب آبلیمو تازه و آب ولرم میتونه میزان خوبی اسید سیتریک رو به بدنتون برسونه.
· میوههای با طبع سرد: خوردن خیار، انار ترش یا هندوانه بعد از مصرف مغزیجات، تعادل رو به بدن برمیگردونه. یکی دیگه از دلایلی که این میوهها رو برای چنین شرایطی مناسب میکنه، میزان قابل توجه آبیه که درونشون دارن. در ادامه این موضوع رو بیشتر باز میکنیم.
· نوشیدن آب فراوان: نوشیدن آب باعث رقیق شدن خون و دفع سریعتر سدیم (نمک) اضافی میشه و میتونه به جلوگیری از ایجاد جوش و آکنه کمک کنه.
چطور جوشهای ناشی از مصرف آجیل را رفع کنیم؟
حالا فرض کنیم کار از کار گذشته و فردا صبح بیدار شدید و دیدید صورتتون پر از جوش شده! حالا باید چیکار کرد؟ چطور جوشهای ناشی از مصرف آجیل را رفع کنیم؟ برای خلاص شدن از دست جوشهای پوستی ناشی از مصرف انواع آجیلها، این مراحل رو به ترتیب انجام بدید:
۱. روتین پوستی رو تغییر بدید
توی دورانی که بعد از خوردن آجیل، جوشهای زیادی زدید سعی کنید از شویندههای قویتر استفاده کنید. محصولاتی که حاوی بنزوئیل پراکسید (Benzoyl Peroxide) یا سالیسیلیک اسید (Salicylic Acid) هستن، میتونن چربی اضافی رو از عمق منافذ بیرون بکشن.
۲. از ماسکهای خانگی خنککننده استفاده کنید
ترکیب ماست کمچرب و سدر یا ماست و خیار رنده شده، التهاب رو سریعا کم میکنه. سدر خاصیت منقبضکننده داره و جوشهای قرمز رو جمع میکنه. چند بار استفاده از این ماسکها میتونه تا حد خیلی خوبی این چالش رو برطرف کنه.
بیشتر بخوانید: ماسک جو دوسر و ماست؛ یه انتخاب عالی برای تقویت پوست
۳. به کبدتان استراحت دهید
برای ۳ تا ۵ روز، مصرف هرگونه غذای سرخکردنی، شیرینی و آجیل رو کاملا قطع کنید. اجازه بدید کبد فرصت پیدا کنه سموم قبلی رو دفع کنه. منابع علمی مثل Medical News Today تاکید دارن که پاکسازی رژیم غذایی اولین قدم برای درمان آکنههای واکنشیه و تاثیر قابل توجهی روی رفع و درمان اونها داره.
۴. استفاده از کمپرس یخ
اگه جوشها دردناک و زیرپوستی هستن، یخ رو توی یک پارچه تمیز بپیچید و روزی چند بار به مدت ۵ دقیقه روی موضع بذارید تا جریان خون متعادل بشه و ورم بخوابه. کمپرس یخ خیلی تو این شرایط خیلی کمککنندهست.
تفاوت واکنش افراد به مصرف آجیل؛ چرا دوستم جوش نمیزنه اما من میزنم؟
این یکی از پرتکرارترین گلایهها در مورد مصرف آجیله. حقیقت اینه که همه واکنش مشابهی به مصرف آجیل ندارن و برای یه سری از افراد یکم شدیدتره. موضوع اینه که 3 تا دلیل اصلی برای این تفاوت واکنش به مصرف آجیلها وجود داره که عبارتن از:
· ژنتیک: حساسیت گیرندههای هورمونی در پوست هر فرد متفاوته و همین، یکی از مهمترین دلایل واکنش متفاوت به مصرف آجیله.
· گروه خونی و مزاج: در طب سنتی، افراد با مزاج دموی و صفراوی خیلی سریعتر با خوردن گرمیجات جوش میزنن.
· سلامت سد دفاعی پوست (Skin Barrier): افرادی که پوست سالمی دارن، حتی اگه چربی بدنشون بالا بره، پوستشون توانایی مقابله با باکتریهای آکنه رو داره.
البته ناگفته نمونه که با مراقبت بیشتر از خودمون به خصوص تقویت سد دفاعی پوست، میشه تا حد خیلی خوبی این چالش رو برطرف کرد.
نتیجهگیری و کلام پایانی
توی این مقاله از مجله فاملند فهمیدیم که چرا بعد از خوردن آجیل جوش میزنیم. فهمیدیم آجیلها دشمن پوست ما نیستن، بلکه نحوه مصرف ماست که اونها رو به عامل ایجاد جوش تبدیل میکنه. برای اینکه دیگه چنین مشکلی برامون به وجود نیاد، کافیه چند نکته ساده رو رعایت کنیم: تا جای ممکن آجیل خام بخریم، در مصرف آجیل زیادهروی نکنیم و همیشه یه مصلح خنک مثل عرق کاسنی در کنارش داشته باشیم. سلامت پوست شما از مسیری میگذره که به کبد و دستگاه گوارشتون منتهی میشه. پس باید تا جای ممکنه حواستون به این دو ارگان اساسی باشه.
اگه حس میکنید این مطلب براتون مفید بوده، میتونید اون رو با دوستان و آشنایان خودتون هم شیر کنید. مثل همیشه خوشحال میشیم که هر تجربهای در مورد مصرف آجیل و جلوگیری از ایجاد جوشهای پوستی دارید با ما و سایر خوانندگان مجله فاملند داخل قسمت کامنتها به اشتراک بذارید.
سوالات متداول (FAQ)
- آیا آجیل خام هم به اندازه آجیل شور باعث جوش میشه؟
خیر، آجیل خام به دلیل نداشتن نمک زیاد و روغنهای اکسید شده، پتانسیل خیلی کمتری برای ایجاد جوش داره. اما اگر مزاج شما خیلی گرم باشه، باز هم باید در مصرفش احتیاط کنید وگرنه باز هم باید منتظر ایجاد جوش و آکنه باشید.
2. کدام آجیل کمترین احتمال ایجاد جوش رو داره؟
معمولا بادام درختی (به شرطی که پوست قهوهایش گرفته بشه) و فندق به دلیل داشتن ترکیبات متعادلتر، کمتر از پسته و گردو باعث آکنه میشن. برای مطالعه بیشتر در مورد خواص انواع مغزها میتونید به وبسایت WebMD سر بزنید و به تفکیک ببینید کدوم آجیلها نقش بیشتری توی ایجاد جوش دارن.
3. چه مدت طول میکشه تا جوشهای ناشی از آجیل خوب بشن؟
اگه رژیمتون رو اصلاح کنید، به کبدتون استراحت بدید و از شویندههای مناسب استفاده کنید، معمولا بین ۳ تا ۷ روز این جوشها فروکش میکنن. البته همونطور که توی ایجاد این جوشها عواملی مثل ژنتیک و سیستم دفاعی مهم هستن، همین عوامل روی مدت زمان بهبود جوش و آکنه هم تاثیر دارن.
4. آیا مالیدن آبلیمو روی صورت بعد از خوردن آجیل مفیده؟
بهتره آبلیمو رو میل کنید تا از داخل اثر بذاره. مالیدن مستقیم اسید لیمو روی پوست ممکنه باعث تحریک و حساسیت به نور بشه. به طور کلی در مورد مسائل پوستی، بهتره بدنتون رو از درون تقویت کنید تا تاثیر بهتر و بیشتری ببینید.
